Home / VĂN MẪU THPT / Văn mẫu lớp 11 / Phân tích bài thơ Lưu biệt khi xuất dương của Phan Bội Châu | Văn mẫu

Phân tích bài thơ Lưu biệt khi xuất dương của Phan Bội Châu | Văn mẫu

(Văn mẫu lớp 11)

Đề bài: Phân tích bài thơ “Lưu biệt khi xuất dương” của Phan Bội Châu

Bài làm

        Phan Bội Châu là người lãnh đạo anh hùng của các phong trào vận động cách mạng chống thực dân Pháp. Cuộc đời Phan Bội Châu luôn cống hiến, hy sinh cho công cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc vào những thập niên đầu thế kỉ XX. Các tác phẩm văn chương của ông là vũ khí tuyên truyền, vận động cách mạng sắc bén, là những lời tâm huyết chứa chan lòng yêu nước. Bài thơ “Lưu biệt khi xuất dương” của Phan Bội Châu nói về các nhà yêu nước Việt Nam, hướng về Nhật Bản cũng có nghĩa là hướng về một chân trời mới đầy hi vọng và ước mơ. Năm 1905, trước lúc lên đường sang Nhật Bản, ông làm bài thơ Lưu biệt khi xuất dương để chào tạm biệt bạn bè, đồng chí.

        Mở đầu bài thơ, nhân vật trữ tình trực tiếp bộc lộ một lý tưởng sống, một khát vọng mang tầm vóc lớn lao:

“Làm trai phải lạ ở trên đời

Há để càn khôn tự chuyển dời.”

       Ý nhà thơ có nghĩa là đấng nam nhi sinh ra ở đời thì phải làm được những việc lớn lao, phi thường. Cụ thể, làm trai phải chủ động xoay chuyển trời đất, không để trời đất tự chuyển vần. Đặt trong hoàn cảnh ra đời của bài thơ, ta hiểu được ý chí “làm trai” đó chính là chủ động tiến hành sự nghiệp cứu nước.

       Ở hai câu thực, ý tưởng của nhân vật trữ tình được triển khai rõ hơn. Đó là ý thức trách nhiệm cá nhân trước thời cuộc :

“Trong khoảng trăm năm cần có tớ

Sau này muôn thuở, há không ai?”

       Hai câu thơ này bộc lộ ý thức sâu sắc về cái tôi cá nhân tích cực, cái tôi này chẳng những khẳng định trách nhiệm đối với vận mệnh đất nước hiện tại mà còn khẳng định nghĩa vụ đối với lịch sử muôn đời.

        Tiếp đến hai câu luận thể hiện thái độ quyết liệt của cái tôi cá nhân trước tình đất nước và những tín điều xưa cũ :

“Non sông đã chết, sống thêm nhục

Hiền thánh còn đâu, học cũng hoài.”

       Ở con người này, số phận gắn làm một với số phận đất nước, sống chết cùng non sông, vinh nhục cùng Tổ quốc. Nhân vật trữ tình tuy nói về mình nhưng cũng là nói cho cả thế hệ, cả một dân tộc đang chuyển mình theo một lý tưởng cứu nước mới, phù hợp với thời đại mới. Hiền thánh đã chết, kinh sử mất thiêng, nhà thơ dứt khoát hướng thẳng về tương lai, đầy lạc quan tin tưởng.

       Bài thơ kết thúc bằng hai câu tuyệt đẹp, đầy cảm hứng lãng mạn. Đó là khát vọng hành động và tư thế buổi lên đường của kẻ “làm trai” :

“Muốn vượt bể Đông theo cánh gió

Muôn trùng sóng bạc tiễn ra khơi.”

       Bằng giọng thơ tâm huyết có sức lay động mạnh mẽ, “Lưu biệt khi xuất dương” của Phan Bội Châu đã khắc hoạ vẻ đẹp lãng mạn hào hùng của nhà chí sĩ cách mạng những năm đầu thế kỉ XX, với tư tưởng mới mẻ, táo bạo, bầu nhiệt huyết sôi trào và khát vọng cháy bỏng trong buổi ra đi tìm đường cứu nước.

>>> Xem thêm:

Check Also

phân tích nhân vật vợ nhặt trong tác phẩm vợ nhặt

Phân tích tình huống độc đáo trong truyện Vợ nhặt | Làm văn mẫu

( Văn mẫu lớp 12) Đề bài: Em hãy phân tích tình huống truyện độc …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *