Home / VĂN MẪU THPT / Văn mẫu lớp 12 / Phân tích bài thơ Tiếng hát con tàu | Làm văn mẫu

Phân tích bài thơ Tiếng hát con tàu | Làm văn mẫu

( Văn mẫu lớp 12)

Đề bài: Phân tích bài Tiếng hát con tàu của Chế Lan Viên

( bài làm của Nguyễn Khánh Huyền)

Bài làm

        Chế Lan Viên là nhà thơ lớn của nền văn học hiện đại Việt nam. Thơ cách mạng của Chế Lan Viên nóng hổi tính thời sự, giàu chất sử thi, chất anh hùng ca và chất chính luận. Thơ Chế Lan Viên cũng luôn gợi suy tưởng, giàu chất triết lý và có vẻ đẹp trí tuệ độc đáo. Bài thơ “Tiếng hát con tàu” rút từ tập “Ánh sáng và phù sa”, tập thơ đánh dấu bước trưởng thành vững chắc của Chế Lan Viên trên con đường thơ cách mạng và là một trong những thành tựu xuất sắc của nền thơ Việt Nam từ sau năm 1945.

        Nhan đề “Tiếng hát con tàu” mang ý nghĩa biểu tượng. Bởi lẽ, trên thực tế, ở thời điểm bài thơ ra đời, chưa có một đường tàu nào lên Tây Bắc. Điều này được giải thích khá rõ trong bốn câu thơ đề từ của tác phẩm:

“Tây Bắc ư? Có riêng gì Tây Bắc

Khi lòng ta đã hóa những con tàu

Khi Tổ quốc bốn bề lên tiếng hát

Tâm hồn ta là Tây Bắc chứ còn đâu”

       Có thể hiểu con tàu ở đây là biểu tượng cho khát vọng đi xa, đến với những vùng đất xa xôi, đến với nhân dân, đất nước. Theo đó, địa danh Tây Bắc cũng vừa mang ý nghĩa thực nhưng lại vừa mang ý nghĩa biểu tượng. Tây Bắc còn là Tổ quốc, là nhân dân, là ngọn nguồn của sáng tạo nghệ thuật. Hành trình lên Tây Bắc của con tàu được Chế Lan Viên đồng nhất với hành trình tâm hồn của người nghệ sĩ tìm về với nhân dân, đất nước, tìm về với ngọn nguồn sáng tạo nghệ thuật đích thực của mình. Hình ảnh con tàu biểu tượng cho khát vọng, niềm tin, mơ ước của người nghệ sĩ hướng tới cuộc đời mới của dân tộc và mang theo tình yêu sâu sắc, sự hòa nhập nhiệt thành với đất nước, quê hương.

      Để diễn tả niềm hạnh phúc, niềm vui tột cùng  khi được trở về với nhân dân, tác giả đã sử dụng những hình ảnh so sánh đầy sức gợi:

“Con gặp lại nhân dân như nai về suối cũ

Cỏ đón giêng hai, chim én gặp mùa

Như đứa trẻ thơ đói lòng gặp sữa

Chiếc nôi ngừng bỗng chắp cánh tay đưa”

      Trước Cách mạng tháng Tám, thơ Chế Lan Viên có thời lỡ nhịp với nhân dân. Nay thi sĩ tìm lại được ngọn nguồn cảm xúc. Niềm vui ấy sâu sắc và cảm động biết bao. Đọc những câu thơ trên và ngẫm nghĩ về những hình ảnh só sánh mới thấy hết được niềm hạnh phúc của nhà thơ. Sự trở về ấy mang ý nghĩa như một sự đổi đời, một sự trở về kịp thời, hợp quy luật.

      Trong phần hai của bài thơ, hình ảnh nhân dân hiện về trong kỉ niệm của nhà thơ thể hiện sự gắn bó và lòng biết ơn sâu nặng. Trong kí ức của nhà thơ, hình ảnh người anh du kích, người em liên lạc dũng cảm, tận tâm vẫn gợi ra bao cảm xúc. Nhớ về những kỉ niệm đối với nhân dân, Chế Lan Viên còn mang đến cho chúng ta một tình yêu đầy lãng mạn, rất ấn tượng và cũng rất đậm đà. Tất cả những điều đó bắt vào mạch thơ để khái quát nên một quy luật đậm chất triết lý:

“Khi ta ở, chỉ là nơi đất ở

Khi ta đi, đất đã hóa hư vô”

hay

“Tình yêu làm đất lạ quê hương”

       Tình yêu trong thơ Chế Lan Viên không chỉ đem đến cho người ta những rung động muôn đời của tình yêu đôi lứa vĩnh hằng mà còn khơi gợi những tình cảm thẩm mĩ mới mẻ về tình yêu quê hương, đất nước. Rung lên trong những vần thơ cái say đắm, mải mê của một câu chuyện tình riêng tư và cả cái bao bung, rộng rãi của tình yêu đất nước.

         Bài thơ là tiếng hát vui tươi, say mê của người nghệ sĩ khi được hòa mình vào biển lớn nhân dân, cũng như tìm được ngọn nguồn cho sự sáng tạo nghệ thuật chân chính của mình. Có thể xem “Tiếng hát con tàu” là bài thơ tổng kết một chặng đường thơ Chế Lan Viên, đồng thời mở ra một chặng đường mới.

>>> Xem thêm:

Check Also

phân tích nhân vật vợ nhặt trong tác phẩm vợ nhặt

Phân tích tình huống độc đáo trong truyện Vợ nhặt | Làm văn mẫu

( Văn mẫu lớp 12) Đề bài: Em hãy phân tích tình huống truyện độc …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *