Home / VĂN MẪU THPT / Văn mẫu lớp 11 / Phân tích bài thơ Tương tư | Làm văn mẫu

Phân tích bài thơ Tương tư | Làm văn mẫu

( Văn mẫu lớp 11)

Đề bài: Phân tích bài thơ Tương tư của Nguyễn Bính

( bài làm của bạn Nguyễn Khánh Huyền)

Bài làm:

         Nguyễn Bính là nhà thơ lớn của nền văn học Việt Nam. Thơ Nguyễn Bính có một giọng điệu rất riêng. Bằng lối ví von mộc mạc mà duyên dáng mang phong vị dân gian, thơ Nguyễn Bính đã đem đến cho người đọc những hình ảnh thân thương của quê hương đất nước và một tình người đằm thắm, thiết tha. Do vậy, ông được coi là “thi sĩ của đồng quê”. Tuy có không ít thành công ở thể thơ thất ngôn nhưng Nguyễn Bính sở trường nhất ở thể lục bát. Thơ ông có sức phổ cập rất lớn. Bài thơ “Tương tư” được in trong tập “Lỡ bước sang ngang” (1940).

        Trong phần đầu của bài thơ, tác giả miêu tả những sắc thái, cung bậc cảm xúc mà nhân vật trữ tình đã trải qua: từ nỗi nhớ nhung “chin nhớ mười mong” đến sự ngờ vực, băn khoăn, hờn trách, từ lúc nôn nao mơ tưởng, khát vọng đến ước ao có được hạnh phúc sum vầy. Đó là trạng thái tâm lý đầy phức tạp, thú vị, mang tính quy luật với tất cả những người đang yêu.

        Chàng trai thôn Đoài đã gửi lòng say cô gái thôn Đông qua nhịp cầu “nỗi nhớ”. Tác giả mượn quy luật của tự nhiên để hóa giải niềm tương tư lan tỏa của chàng trai:

“Gió mưa là bênh của giời

Tương tư là bệnh của tôi yêu nàng.”

         Vì yêu quá, nhớ quá nên chàng trai đã hờn giận, trách yêu cô gái không đến với mình. Một người con trai thụ động ngồi chờ bộc lộ nỗi trách móc? Cái sự phi lý của hiện thực song lại hết sức có lý của trái tim. Phải chăng vì quá sốt ruột, mong chờ khắc khoải nên chàng trai cứ ngỡ là mình bị hờ hững rồi sinh ra hờn ngược trách xuôi?

         Tâm trạng chờ đợi, nhớ mong cũng được diễn đạt bằng những hình ảnh giàu sức gợi:

“Ngày qua ngày lại qua ngày

Lá xanh nhuộm đã thành cây lá vừng.”

          Câu lục 3/3 phá đi cái nhịp chậm, đều của thơ lục bát (2/2/2) truyền thống. Ý thơ và lời thơ phía sau lặp lại vế trước. Cách ngắt nhịp này khiến chữ “lại” ở đầu nhịp sau trở thành điểm nhấn của ngữ điệu. Nó gợi được dòng thời gian cứ trôi qua hết sức chậm chạp, ngày mới chỉ còn lại sự lặp lại ngày cũ một cách buồn đều, chán ngán. Việc ngắt nhịp, lặp lại vế câu và nốt nhấn giọng ở chữ “lại” khiến cho câu thơ ngân lên như một lời than thở. Tất cả điều đó làm hiện lên hình ảnh một người con trai với tâm trạng nóng lòng chờ trông đến mòn mỏi. Câu bát diễn tả thời gian và tâm trạng một cách tinh tế và ý nhị. Thời gian diễn ra ở câu lục đã chậm chạp gấy sốt ruột nhưng đó mới chỉ là lời kể lể mà thôi. Đến câu bát, thời gian đã hiện lên sinh động. Thời gian như có màu sắc, đúng hơn, thời gian hiện lên qua việc chuyển màu: lá xanh chuyển thành lá vàng. Ngày anh bắt đầu chờ đợi, cây còn xanh, đến nay ls đã ngả hết sang vàng, thế mà vô vọng vẫn hoàn vô vọng. Thời gian càng chậm thì tâm trạng càng nặng nề. Tâm trạng càng mỏi mòn nôn nóng, thời gian càng chậm chạp, lê thê. Sự tinh tế nhất nằm ở chữ “nhuộm”, nó vừa diễn tả được thời gian chậm chạp, để ngỏ chủ thể. Tương tư đã khiến lòng người héo hon, đã nhuộm cây héo úa. Kẻ tương tư và cái cây ấy có mỗi tương giao thật kì lạ. Cây vừa là nhân chứng của mối tương tư, vừa là đồng minh của kẻ tương tư, tựu trung, là hiện thân của nỗi tương tư ấy. Lối diễn đạt như thế thật tinh tế và ý nhị biết bao.

        Khổ thơ cuối là ước mong xa xôi, khát vọng hạnh phúc lứa đôi của chàng trai được diễn tả hết sức tinh tế, khéo léo:

“Nhà em có một giàn trầu,

Nhà anh có một hàng cau liên phòng.”

        Hóa ra nỗi tương tư của chàng trai được phong kín để rồi đến khổ cuối lan tỏa thành ước vọng của đôi lứa sum vầy. Câu chuyện trầu cau hay chính sự giao ước kết đôi để chàng trai gửi thông điệp của lòng mình cho cô gái. Mối duyên quê và cảnh quê đã hòa quyện với nhau trong một câu kết đầy bất ngờ, tình tứ: “Cau thôn Đoài nhớ giầu không thôn nào?”.

          Bài thơ được viết theo thể lục bát đậm đà màu sắc dân gian, phảng phất phong vị của ca dao; những hình ảnh thơ bình dị và quen thuộc; giọng điệu thơ trong trẻo, cách so sánh, ví von sinh động, tinh tế,… mà hết sức gợi cảm.

        “Tương tư” là tình yêu trong sáng, mãnh liệt của người con trai đối với người con gái thôn quê. Đồng thời, bài thơ còn là những tình cảm chân thành của nhà thơ với những nét đẹp văn hóa dân gian của dân tộc.

>>> Xem thêm:

Check Also

phân tích nhân vật vợ nhặt trong tác phẩm vợ nhặt

Phân tích tình huống độc đáo trong truyện Vợ nhặt | Làm văn mẫu

( Văn mẫu lớp 12) Đề bài: Em hãy phân tích tình huống truyện độc …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *