Home / VĂN MẪU THPT / Văn mẫu lớp 11 / Phân tích nhân vật Chí Phèo trong Chí Phèo của Nam Cao | Văn mẫu

Phân tích nhân vật Chí Phèo trong Chí Phèo của Nam Cao | Văn mẫu

( Văn mẫu lớp 11)

Đề bài: Phân tích nhân vật Chí Phèo trong tác phẩm Chí Phèo của Nam Cao

( bài phân tích của bạn Nguyễn Khánh Huyền)

Bài làm:

     Nam Cao là nhà văn hiện thực lớn, một nhà nhân đạo chủ nghĩa lớn, ông đến với con đường nghệ thuật hiện thực “vị nhân sinh” và tạo nên những tác phẩm thấm đượm tư tưởng nhân đạo sâu sắc. Truyện ngắn “Chí Phèo” nguyên có tên là “Cái lò gạch cũ” khi in thành sách lần đầu năm 1941. Truyện kể về cuộc đời và số phận bi thảm của người nông dân nghèo trước Cách mạng tháng Tám năm 1945, thông qua nhân vật trung tâm là Chí Phèo.

      Chí Phèo có một tuổi thơ rất bất hạnh, từ khi lọt lòng đã bị bỏ rơi trong một cái lò gạch cũ, lớn lên không có gia đình, không họ hàng, không người thân thiết. Dẫu vậy, bản chất hắn vốn dĩ là một người nông dân lương thiện. Cậu bé Chí Phèo đã từng làm thuê, cuốc mướn và sống bằng sức lao động chính đáng của mình. Cậu có mơ ước là được sở hữu một ngôi nhà nhỏ, đây là ước mơ bình dị của người dân lao động. Cậu giàu lòng tự trọng, bị bà ba sai bóp chân nhưng Chí cảm thấy nhục, Chí hiểu được yêu cầu của bà ba là làm nhục, xem thường Chí. Dẫu bất hạnh, Chí vẫn là người lương thiện và là con người theo đúng nghĩa.

      Chí trở thành nạn nhân của một chế độ phong kiến thực dân bất công và vô nhân đạo. Chí bị đi ở tù do Lý Kiến ghen với Chí, hay nói rộng hơn thì Chí bị đi ở tù do sống trong một xã hội đầy rẫy những bất công, vô lý. Kết quả của việc đi ở tù đã làm cho Chí thay đổi. Hắn quay trở lại với bộ dạng của một tên lưu manh: cái đầu trọc lốc, răng cạo trắng hớn, cái mặt đen và rất câng câng, hai mắt gườm gườm, cái ngực phanh, chạm trổ,… Về nhân cách, hắn trở thành kẻ bê tha và nát rượu. Hắn uống rượu với thịt chó suốt từ trưa đến xế chiều. Hắn xách vỏ chai đến nhà Bá Kiến, gọi thẳng tên tục của Bá Kiến ra mà chửi. Đây là hành động của một tên côn đồ, không coi ai ra gì. Hắn đập vỏ chai, lấy mảnh chai rạch mặt ăn vạ, đây là hành động của một con người đã mất hết nhân cách, không còn ý thức gì về danh dự bản thân. Chí Phèo đã trở thành một tên côn đồ, một kẻ lưu manh ngạo ngược. Có thể nói, nhà tù làm cho Chí – từ một người nông dân hiền lành, lương thiện trở thành một kẻ du côn, lưu manh. Việc đi tù trở thành biến cố đầu tiên trong cuộc đời Chí Phèo, nó làm cho Chí trượt dài trên con đường đánh mất nhân cách.

      Chí Phèo lại đến nhà Bá Kiến xin đi ở tù nhưng Bá Kiến lại sai hắn đi đòi nợ, hắn trở thành tay sai đắc lực cho Bá Kiến. Đây là sự xô đẩy lần thứ hai đối với Chí, nhấn Chí vào sâu hơn vũng bùn tội lỗi. Giờ đây Chí không còn là tên lưu manh nữa mà đã trở thành con quỷ dữ của làng Vũ Đại, đánh cắp mất cuộc đời của một người lương thiện. Những thay đổi của Chí từ một người dân lương thiện trở thành một con quỷ dữ là quá trình Chí Phèo bị tha hóa. Nguyên nhân trực tiếp là do những thủ đoạn thâm độc của bá Kiến, nguyên nhân sâu xa hơn là cả một chế độ xã hội phong kến bất công, vô nhân đạo. Qua đó, nhà văn nêu lên tiếng nói phê phán, lên án về một xã hội bất công, đồng thời, cảm thông sâu sắc với số phận những người nông dân lao động nghèo khổ lúc bấy giờ.

      Sự thức tỉnh để trở lại làm người lương thiện của Chí Phèo được thể hiện qua cuộc gặp gỡ giữa hắn và Thị Nở. Đây là một cuộc gặp gỡ tình cờ, họ gặp nhau vào một đêm trăng sáng, ngay tại vườn chuối, họ ân ái với nhau. Tuy là tình cờ nhưng đây lại là cuộc gặp gỡ mang tính định mệnh. Biểu hiện của sự thay đổi của Chí được khắc họa rõ nét nhất ở tâm trạng của Chí trong buổi sáng ngày hôm sau. Chí bắt đầu nghe được, cảm nhận được âm thanh của cuộc sống, đó là tiếng chim hót ríu rít, tiếng cười nói của những người đi chợ,… Điều này chứng tỏ hắn không còn say nữa, hắn đã bắt đầu tỉnh táo. Hắn nhớ lại đã từng có một thời hắn ao ước về một gia đình nhỏ có vợ dệt vải, chồng cuốc mướn. Hắn nhận ra mình đã già nua, ốm đau, bệnh tật đầy mình. Hắn đã thực sự tỉnh táo sau một cơn say dài triền miên, hắn đang có những biểu hiện trở lạu của một con người bình thường. Thị Nở nấu cho hắn bát cháo hành bởi đơn giản là hắn bị cảm. Bát cháo hành thể hiện tình cảm rất đỗi mộc mạc và chân thành của Thị Nở dành cho Chí Phèo. Hắn tự đặt ra câu hỏi: “Tại sao bây giờ mới được ăn bát cháo”, “còn ai nấu cho mà ăn nữa”, hắn thấm thía về cảnh ngộ cô đơn, cô độc của mình. Hắn nghĩ đến bà ba và muốn so sánh giữa bà ba với Thị Nở để nhận ra rằng tình cảm của Thị Nở dành cho Chí là xuất phát từ tấm lòng, từ tình thương, từ sự quan tâm. Chính điều này đã đánh thức Chí Phèo đến với những khát khao, hắn khao khát được làm nũng với Thị như làm nũng với mẹ ( khát khao được yêu thương), hắn khao khát được trở thành người lương thiện, được sống một cuộc sống bình dị đời thường, hắn khao khát hạnh phúc và cảm nhận được hạnh phúc mà mình đang có. Hắn hy vọng Thị Nở sẽ mở đường cho mình.

      Sau khi bà cô phản đối chuyện của Chí Phèo và Thị Nở, Thị đã cự tuyệt Chí Phèo. Bà cô không cho Thị Nở lấy Chí Phèo bởi hai nguyên nhân: thứ nhất là do tuổi tác, thứ hai là bản thân con người Chí, bà mặc cảm với Chí. Điều này làm con đường trở về với cuộc sống lương thiện của Chí vừa lóe lên đã bị dập tắt không thương tiếc. Hắn lắc lư cái đầu bởi hắn tưởng Thị đùa. Hơn nữa, hành động “lắc lư cái đầu” còn thể hiện niềm ngây ngất của một kẻ đang yêu và được yêu. Hắn ngồi ngẩn ngơ và thấy thoang thoảng mùi cháo hành, hắn thất vọng bởi tình yêu và khát vọng hạnh phúc của mình không thành. Một loạt hành động sửng sốt, đứng lên gọi lại, đuổi theo Thị, nắm lấy tay biểu hiện cho sự nỗ lực, cố gắng níu giữ tình yêu của hắn. Chí yêu Thị Nở rất chân thành và thật lòng. Đỉnh điểm là việc Chí lại xách dao ra đi, dự định đến nhà Thị Nở để đâm chết bà cô nhưng bước chân của Chí lại bước đến nhà Bá Kiến. Chí đến nhà Bá Kiến bởi Chí hiểu chính Bá Kiến là người đã đẩy Chí đến bi kịch. Kết thúc chuyện là hai cái chết đầy ám ảnh. Cái chết của Chí Phèo như sự chuộc lỗi của hắn gây ra cho làng Vũ Đại, cái chết của Chí Phèo là sự giải thoát cho số phận chính mình, bởi Chí không còn sự lựa chọn nào khác nữa, không thể sống với cuộc sống là con quỷ dữ mãi được.

      Nhân vật Chí Phèo là hiện thân cho số phận người nông dân nghèo trước cách mạng tháng Tám. Cụ thể, khắc họa Chí Phèo, nhà văn cho ta thấy số phận người nông dân bị xã hội xô đẩy vào con đường lưu manh tội lỗi, bị tàn phá về tâm hồn. Qua nhân vật Chí Phèo, nhà văn đặt niềm tin mãnh liệt vào con người, tin vào khả năng hoàn lương hướng thiện của con người, nhà văn đề cao chủ nghĩa tình thương của con người.

>>> Xem thêm:

Check Also

phân tích bài thơ lưu biệt khi xuất dương

Phân tích bài thơ Lưu biệt khi xuất dương của Phan Bội Châu | Văn mẫu

(Văn mẫu lớp 11) Đề bài: Phân tích bài thơ “Lưu biệt khi xuất dương” …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *