Home / VĂN MẪU THPT / Văn mẫu lớp 12 / Phân tích truyện ngắn Vợ nhặt | Làm văn mẫu

Phân tích truyện ngắn Vợ nhặt | Làm văn mẫu

( Văn mẫu lớp 12)

Đề bài: Phân tích truyện ngắn Vợ nhặt của Kim Lân

Bài làm:

       Nguyên Hồng đã từng nhận xét: “Kim Lân là nhà văn một lòng đi về với các thuần hậu nguyên thủy của đất.” Kim Lân là cây bút chuyên viết truyện ngắn, ông thường viết về đề tài nông thôn và người nông dân. Tác phẩm của ông thấp thoáng cuộc sống và con người của làng quê Việt Nam nghèo khổ, thiếu thốn mà vẫn rất thật thà, chất phác, yêu đời. Số lượng tác phẩm của ông rất ít nhưng tác phẩm nào cũng rất đặc sắc. “Vợ nhặt” là cuốn truyện ngắn xuất sắc nhất được in trong tập “Con chó xấu xí”, tiền thân là tiểu thuyết “Xóm ngụ cư”. Tác phẩm đã tái hiện chân thực cuộc sống nghèo khổ của người nông dân trong nạn đói năm 1945.

       Trong truyện, nhân vật Tràng là một người lao động nghèo. Qua miêu tả của Kim Lân, Tràng là một kẻ ngụ cư, như một sự gọt đẽo sơ sài của tạo hóa, như “kết tinh cái phần thiên nhiên hoang dã trong con người”. Vậy mà, giữa cảnh đói kém, Tràng còn dám đèo bòng thêm một người đàn bà xa lạ. Lúc đầu, đến với người “vợ nhặt” chỉ là sự tình cờ sẻ chia của những người cùng hoạn nạn. Làm người kéo xe bò thuê, cuộc sống bấp bênh là thế nhưng anh rất tốt bụng và cởi mở. Giữa lúc đói, anh sẵn lòng đãi người đàn bà xa lạ mấy bát bánh đúc. Tuy nhiên, ở người đàn ông tưởng như thô kệch ấy luôn tiềm ẩn một khát khao hạnh phúc và ý thức xây dựng hạnh phúc. Câu “nói đùa chứ có về với tớ thì ra khuân hàng lên xe rồi cùng về” đã ẩn chứa niềm khát khao tổ ấm gia đình và Tràng đã “liều” đưa người đàn bà xa lạ về nhà. Sau khi có vợ, Tràng thay đổi nhiều, gương mặt anh lấp lánh niềm vui. Cái đói và cảnh sống ê chề tăm tối dường như đã bị quên đi, chỉ còn tình nghĩa giữa Tràng và người “vợ nhặt”. Buổi sáng đầu tiên khi có vợ, Tràng thấy mình như bước ra từ một giấc chiêm bao. Nhìn đống quần áo rách rưới đã được đem ra sân hong, đống mùn rác đã được quét hót,… Tràng cảm thấy yêu thương và gắn bó, có trách nhiệm hơn với gia đình.

         Người vợ nhặt trong tác phẩm không có tên gọi mà chỉ gọi bằng cái tên chung là “thị”. Tràng không hề quen biết người đàn bà này, mới gặp có hai lần và cả hai lần đều không tiện hỏi tên. Tác giả cố ý không đặt tên cho nhân vật để nhân vật trở nên khái quát hơn, hơn nữa dụng ý sâu xa của tác giả là để thể hiện rõ thân phận bị rẻ rúm trong nạn đói, qua đó thể hiện lòng cưu mang, vẻ đẹp tình người trong nạn đói. Ngoại hình của người vợ nhặt được phác họa bằng một vài chi tiết như thị rách quá, quần áo tả tơi như tổ đỉa, gầy sọp hẳn đi, khuôn mặt lưỡi cày xám xịt. Cái đói làm cho con người ta trở nên xác xơ, tiều tụy; cái đói làm cho con người ta mất đi sinh khí. Khi Tràng nửa đùa nửa thật ngỏ ý muốn đưa thị về làm vợ, hơn ai hết, thị hiểu rằng đây chỉ là câu nói đùa cho vui nhưng thị vẫn bất chấp theo Tràng về thật. Người đàn bà này ý thức rất rõ về việc làm của mình, thị hiểu rằng việc làm này đang tự đánh mất danh dự, giá trị bản thân con người mình. Và hơn nữa, thị hiểu được việc mình làm sẽ khiến dư luận bàn tán xôn xao, dị nghị. Hiểu và ý thức được như vậy nhưng thị vẫn chấp nhận để đổi lấy miếng ăn sống qua ngày đói, đây là một người đàn bà hết sức thực tế, người đàn bà này chấp nhận thân phận vợ nhặt, rẻ rúng để đánh đổi sự sống, quả là một người đàn bà vô cùng đáng thương. Mặc dù đánh mất danh dự bản thân nhưng người vợ nhặt không đánh mất nhân cách làm người, đâu đó trong con người thị vẫn giữ phẩm chất tốt đẹp. Khi theo Tràng về làng, trước cái nhìn tò mò, trước lời bàn tán của người dân xóm ngụ cư, thị vẫn cảm thấy xấu hổ. Khi gặp bà cụ Tứ, thị giữ lễ nghĩa bằng cách cất tiếng chào, không dám ngồi khi không được cho phép. Ta thấy được rằng cái đói không làm cho thị trơ trẽn đến mức đánh mất hết nhân cách. Hơn nữa, thị là một người rất trọng nghĩa tình. Khi theo Tràng về đến nhà, thấy gia cảnh nhà Tràng, thị nén một tiếng thở dài bởi gia cảnh thực tại của Tràng có lẽ không giống với điều thị đã nghĩ. Dẫu thất vọng nhưng thị vẫn theo Tràng bước vào nhà. Đây chính là biểu hiện của cái nghĩa, cái tình, thị hiểu được tình cảm chân thành của chàng nên thị không nỡ bỏ đi. Buổi sáng ngày hôm sau, thị dậy sớm để phụ giúp cụ Tứ dọn dẹp, thị hiền hậu, đúng mực, không còn đỏng đảnh, chỏng lỏn nữa. Cái chỏng lỏn của thị là do hoàn cảnh đem lại chứ thực chất thị là người rất biết vun vén cho gia đình. Hiểu được vẻ đẹp của thị ta càng cảm thấy thương thị nhiều hơn.

       Hình ảnh bà cụ Tứ là hiện thân cho hình ảnh một bà mẹ nghèo, suốt đời sống trong nghèo túng, vất vả, lam lũ nhưng ở trong lòng người mẹ nghèo khổ ấy lại có một tấm lòng thương con vô bờ bến. Thương con, bà xót xa, tủi hờn; thương con, bà nghĩ đến tương lai, vun vén cho con; thương con, bà mong ước cho con luôn hạnh phúc,… Tình thương của bà cụ Tứ gần bằng sự hy sinh, hy sinh tất cả vì đứa con đứt ruột đẻ ra của mình. Không chỉ thương con mà cụ Tứ còn thương người đàn bà không quen biết, chấp nhận một người không hề quen biết về làm dâu trong gia đình bằng tấm lòng nhân hậu, bao dung của người mẹ. Bà cụ Tứ sống cho con, vì con, lấy niềm vui, niềm hạnh phúc của con để làm niềm vui, niềm hạnh phúc của chính mình. Ở bà, ta còn thấy được một khát vọng sống hết sức mãnh liệt. Trước tình huống dở khóc dở cười của con trai nhặt vợ giữa ngày đói, bà không nghĩ về cái thảm cảnh ở hiện tại mà chỉ nghĩ về tương lai, lấy niềm tin vào tương lai để xem xét, giải quyết vấn đề, đó là cách nhìn lạc quan và tích cực. Bà luôn động viên con, hướng cho con đến những suy nghĩ tốt đẹp, cụ Tứ chính là người truyền cho con ngọn lửa của niềm tin.

       Truyện “Vợ nhặt” không chỉ tố cáo tội ác của bọn thực dân, phát xít đã đẩy nhân dân ta vào nạn đói khủng khiếp năm 1945 mà còn khẳng định bản chất tốt đẹp và sức sống diệu kỳ của con người: ngay trên bờ vực của cái chết, con người vẫn hướng về sự sống, đặt niềm tin ở tương lai, vẫn khát khao tổ ấm gia đình và thương yêu, đùm bọc lẫn nhau.

>>> Xem thêm:

Check Also

phân tích nhân vật vợ nhặt trong tác phẩm vợ nhặt

Phân tích tình huống độc đáo trong truyện Vợ nhặt | Làm văn mẫu

( Văn mẫu lớp 12) Đề bài: Em hãy phân tích tình huống truyện độc …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *