Home / SOẠN VĂN / Soạn bài thơ Đất Nước của Nguyễn Khoa Điềm | Làm văn mẫu

Soạn bài thơ Đất Nước của Nguyễn Khoa Điềm | Làm văn mẫu

( Soạn bài lớp 12)

Đề bài: Soạn bài thơ Đất Nước của Nguyễn Khoa Điềm

Bài làm:

Câu 1: Đoạn trích thể hiện sự cảm nhận và lý giải của Nguyễn Khoa Điềm về đất nước. Hãy chia bố cục, gọi tên nội dung trữ tình từng phần và tìm hiểu trình tự triển khai mạch suy nghĩ và cảm xúc của tác giả.

1. Bố cục: 2 phần

 – Phần 1 (từ đầu đến Làm nên đất nước muôn đời): Nói về những khám phá mới mẻ của đất nước trong cảm nhận của Nguyễn Khoa Điềm.

– Phần 2 (còn lại): Khai thác sâu tư tưởng cốt lõi “Đất Nước của nhân dân”.

2.  Trình tự triển khai mạch suy nghĩ và cảm xúc của tác giả trong đoạn trích: trình bày cảm nhận về đất nước từ nhiều phương diện khác nhau và lí giải của tác giả về đất nước, tập trung làm nổi bật tư tưởng “Đất Nước của nhân dân”.

Câu 2: Trong phần đầu của đoạn trích ( từ đầu đến “Làm nên Đất Nước muôn đời”), tác giả đã cảm nhận về đất nước trên những phương diện nào? Cách cảm nhận của tác giả có gì khác với các nhà thơ cùng viết đề tài này?

– Những khám phá của Nguyễn Khoa Điềm về cuội nguồn đất nước: Đi tìm ngọn nguồn của đất nước: Đất Nước có trong những cái ngày xửa ngày xưa mẹ thường hay kể, bắt đầu với miếng trầu bà ăn, khi dân mình biết trồng tre đánh giặc, có trong tập tục tóc mẹ bới sau đầu, có trong tình nghĩa mẹ cha, có trong sinh hoạt thường ngày của nhân dân lao động: cái kèo, cột, hạt gạo,…

=> Đất Nước thật bình dị, gần gũi mà thiêng liêng.

   – Những khám phá của Nguyễn Khoa Điềm về khái niệm Đất Nước:

       + Đất Nước gắn liền với không gian của tình yêu đôi lứa.

       + Đất Nước gắn liền với không gian sinh tồn của nhân dân: nơi dân mình đoàn tụ, là nơi chim về, là nơi rồng ở.

       + Đất Nước gắn liền với thời gian lịch sử: nhà thơ chắt lọc những hình tượng tiêu biểu từ truyền thuyết Lạc Long Quân, Âu Cơ gợi ra một đất nước bình dị, dễ mến và lấp lánh sắc màu huyền thoại.

   – Trách nhiệm của mỗi người đối với Đất Nước:

      + Trong thời hiện tại: Khẳng định trong anh và em, trong mỗi người nói chung đều tồn tại một phần đất nước, đất nước hóa thân vào huyết mạch mỗi người.

      + Mơ về tương lai: “Mai này con ta lớn lên… tháng ngày mơ mộng”

=> Tác giả đã thể hiện cái nhìn lạc quan về đất nước, nêu trách nhiệm của mỗi người đối với đất nước.

Câu 3: Phần sau của đoạn trích ( từ “Những người vợ nhớ chồng” đến hết) tác giả tập trung làm nổi bật tư tưởng: “Đất Nước của Nhân dân”. Tư tưởng ấy đã đưa đến những phát hiện sâu và mới của tác giả về địa lý, lịch sử, văn hóa,… của đất nước ta như thế nào? Vì sao có thể nói tư tưởng ấy nổi bật trong đoạn trích này và nhiều bài thơ thời chống Mỹ?

Tư tưởng “Đất Nước của nhân dân” được biểu hiện:

1. Nhân dân góp phần tô điểm cho đất nước

   – Cách nhìn mới của Nguyễn Khoa Điềm về danh lam thắng cảnh.

   – Những danh lam thắng cảnh được chọn khắp ba miền B – T – N tiêu biểu cho nét đẹp lịch sử, văn hóa, tư tưởng của dân tộc ta.

   – Những hình tượng kì thú của thiên nhiên, đất nước chỉ trở thành danh lam thắng cảnh nhờ những truyện cổ tích truyền thuyết của dân gian đã phủ lên nó chiếc áo lấp lánh huyền thoại.

2. Nhân dân là những con người làm nên lịch sử

 – Nhân dân là những anh hùng.

 – Nhân dân là những con người hết sức bình dị.

Câu 4: Hãy nếu những ví dụ cụ thể và nhận xét về cách sử dụng chất liệu văn hóa dân gian của tác giả ( ca dao, tục ngữ, truyền thuyết, phong tục,…), từ đó tìm hiểu những đóng góp riêng của nhà thơ về nghệ thuật biểu đạt. Vì sao có thể nói chất liệu văn hóa dân gian ở đoạn trích này gợi ấn tượng vừa quen thuộc vừa mới lạ?

       Trong đoạn trích Đất Nước, tác giả sử dụng nhiều chất liệu văn học và văn hóa dân gian từ ca dao, tuc ngữ, đến truyền thuyết, phong tục,… Các chất liệu này khi đưa vào bài thơ đã được nhà thơ sáng tạo lại vì thế mà vừa quen thuộc lại vừa mới lạ.

Ví dụ: Con chim phượng hoàng bay về hòn núi bạc, Yêu em từ thuở trong nôi,…các hình ảnh, mô típ nghệ thuật của văn học văn hóa dân gian để làm nên câu thơ, ý thơ của nhà văn (ngày xửa ngày xưa, gừng cay muối mặn…)

=> Tác dụng: Tác giả đã gợi mở được một không gian nghệ thuật, một không khí, một giọng điệu riêng đưa người đọc vào một thế giới đẹp đẽ, lãng mạn của ca dao, giọng điệu truyền thuyết dân gian nhưng vẫn mang màu sắc hiện đại.

>>> Xem thêm:

Check Also

soạn bài văn tế nghĩa sĩ cần giuộc

Soạn bài Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc của Nguyễn Đình Chiểu | Văn mẫu

( Soạn văn lớp 11) Đề bài: Soạn bài Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc của …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *